راهنمای آزمایش چربی خون، آیا آزمایش خون در منزل امکانپذیر است؟

اندازه گیری دقیق انواع چربی های خون (تری گلیسرید، کلسترول تام و لیپوپروتئین های کلسترول) برای پیشگیری و مدیریت عروق کرونر قلب اهمیت زیادی دارد. در طول سالها، فناوری های متعدد برای اندازه گیری دقیق چربی های خون توسعه یافته اند و استاندارد سازی شده اند. یکی از مهم ترین روش های تشخیصی عمومی، آزمایش چربی خون است که برای بررسی سلامت قلب و عروق انجام می شود که با اندازه گیری لیپیدهای خون مانند تری گلیسرید و کلسترول میزان خطر ابتلا به بیماری قلبی و عروقی بررسی می کند. گاهی بیماران نیاز به راهنمای خواندن جواب آزمایش خون خود دارند که یکی از مهم ترین آنها راهنمای آزمایش چربی خون است که نگرانی بیمار را تا زمان ویزیت پزشک معالج تا حدودی کم می کند.

 

اهمیت آزمایش چربی خون

چربی ها یا لیپید ها در بدن نقش های حیاتی دارند و برای عملکرد طبیعی بدن ضروری هستند اما اگر میزان این چربی ها در خون زیاد شود برای سلامتی بدن ضررهای جبران ناپذیری به همراه دارد. نقش چربی ها در بدن عبارتند از:

۱. تامین انرژی

بدن برای تامین انرژی نیاز به منابعی دارد که چربی ها یکی از منابع انرژی بدن هستند و هنگام نیاز به انرژی بدن از چربی ها استفاده می کند.

۲. تولید هورمون ها

بعضی از هورمون های ضروری موجود در بدن توسط چربی ها ساخته می شوند مانند هورمون های جنسی تستوسترون و استروژن که از کلسترول ساخته می شوند.

۳. ساختار سلولی

غشای بعضی از سلول های بدن از جنس کلسترول است که در حفظ سلول ها و انعطاف پذیری آنها نقش دارد.

۴. محافظت از اندام ها

چربی ها نقش عایق و محافظ برای اندام های داخلی در برابر ضربه ها را دارند.

۵. جذب ویتامین ها

ویتامین های محلول در چربی (A, D, E, K) به کمک چربی در بدن جذب می شوند.

منظور از لیپیدهای خون چیست؟

لیپیدهای شامل چند نوع چربی هستند که در خون گردش دارند که شامل موارد زیر می شوند:

۱. کلسترول کل

کلسترول کل ترکیبی از کلسترول خوب و کلسترول بد است. کلسترول خوب یا HDL به دفع چربی اضافی از بدن کمک می‌ کند. کلسترول بد یا LDL چربی را به سلول ها می رساند اما در صورت افزایش در خون باعث انسداد رگ ها می شود.

۲. تری گلیسرید

این نوع چربی در سلول های چربی ذخیره می شود و افزایش آن خطرناک است. تری گلیسرید برای تامین انرژی در بدن استفاده می شود، زمانی که غذاهای پرکالری استفاده شود بدن کالری اضافی را به تری گلیسرید تبدیل می کند و در بدن ذخیره می شود. این ذخایر زمانی که فعالیت بدنی زیاد باشد یا در زمان گرسنگی توسط بدن مورد استفاده قرار می گیرند. مصرف زیاد قند و کربوهیدرات، پرخوری، اضافه وزن، کم تحرکی، مصرف الکل، مصرف بعضی داروها، بیماری های مانند دیابت، تیروئید و بیماری های کلیوی باعث افزایش تری گلیسرید می شود.

 

آزمایش چربی خون

آزمایش چربی خون با یک نمونه گیری ساده از خون انجام می شود که فرد باید حداقل ۹ تا ۱۲ ساعت قبل از آزمایش چیزی نخورد تا نتایج دقیق تری به دست آید.

قبل از انجام آزمایش چربی خون

نکاتی که برای بدست آوردن نتایج دقیق آزمایش چربی خون نیاز است عبارتند از:

• ناشتا بودن چند ساعت قبل از انجام آزمایش
• نخوردن غذاهای چرب و سنگین روز قبل از آزمایش
• عدم مصرف الکل و دخانیات

راهنمای آزمایش چربی خون

در هر برگه ی جواب آزمایش سه بخش اصلی وجود دارد، بخش اول اطلاعات شخصی بیمار شامل سن، نام و نام خانوادگی، کد ملی، نام پزشک و تاریخ نمونه گیری می باشد، بخش دوم نوع آزمایش ها و نتایج آن و بخش سوم مقدار نرمال هر پارامتر می باشد. در اینجا به بررسی پارامترهای چربی خون و میزان نرمال آنها می پردازیم:

۱. تری گلیسرید

تری گلیسرید خون که با نماد TG یا Triglycerides در برگه ی آزمایش نمایش داده می شود، میزان نرمال آن کمتر از ۱۵۰ mg/dL، مقدار بالا بیشتر از ۲۰۰ mg/dL و خیلی بالا و خطرناک بالاتر از ۵۰۰ mg/dL می باشد.

۲. کلسترول خوب

با نماد HDL در برگه ی آزمایش مشخص می شود و کلسترول اضافی خون را جمع می کند و به کبد باز می گرداند، بنابراین نقش محافظتی دارد، مقدار نرمال آن در مردان بیشتر از ۴۰ mg/dL و در زنان بیشتر از ۵۰ mg/dL می باشد.

۳. کلسترول بد

LDL بخاطر اینکه در دیواره ی رگها رسوب می کند و باعث تنگ شدن عروق و بروز بیماری های قلبی می شود به کلسترول بد معروف است، مقدار نرمال آن کمتر از ۱۰۰ mg/dL، حد مرزی آن ۱۰۰ تا ۱۲۹ mg/dL و بیشتر از ۱۳۰ mg/dL بالا و خطرناک است.

نقش آزمایش چربی در پیشگیری از بیماری ها

وقتی آزمایش چربی خون انجام شود و میزان لیپیدهای خون مشخص شود، از بروز بسیاری از بیماری ها جلوگیری میکند زیرا اگر در مراحل اولیه باشد پزشک با تجویز دارو و تغییر سبک زندگی بیمار از بروز بیماری های قلبی عروقی جلوگیری می کند.

آیا آزمایش چربی خون با سایر آزمایشات تشخیصی مرتبط است؟

جواب این سوال بله است زیرا آزمایش چربی خون با سایر آزمایش های تشخیصی مانند آزمایش قند خون، عملکرد کبد، عملکرد کلیه و تست های هورمونی انجام می شود تا یک تصویر کلی از سلامت بدن ارائه شود.

 

چه افرادی باید به طور منظم و مستمر آزمایش چربی خون انجام دهند؟

• همه ی افراد بالای ۴۰ سال
• افراد دارای سابقه ی خانوادگی حمله و سکته ی قلبی
• افراد چاق و دارای اضافه وزن
• مبتلایان به دیابت یا فشار خون
• افرادی که سیگار و الکل مصرف می کنند.
• افراد دارای کبد چرب

آیا آزمایش خون در منزل امکان پذیر است؟

بله آزمایش خون در منزل کاملا امکان پذیر است، امروزه با افزایش نیاز خدمات سلامت در منزل، انجام آزمایش خون در منزل امکان پذیر است و نیاز به رفتن به آزمایشگاه های شلوغ نیست و نمونه گیری در منزل با رعایت پروتکل های بهداشتی توسط افراد متخصص انجام می شود و برای همه افراد خصوصا سالمندان، بیماران دارای مشکلات حرکتی و بیماری های مزمن در منزل قابل انجام است. امروزه با فعال شدن مراکز پرستاری معتبر و فراهم شدن خدمات پزشکی و درمانی در منزل مانند پرستار در منزل، افراد می توانند به راحتی و بدون بیرون رفتن از خانه فقط با یک تماس خدمات درمانی  مانند پرستار در منزل، تزریقات در منزل، ویزیت پزشک در منزل و … را به محل زندگی خود بیاورند

سخن پایانی…

یکی از آزمایش های مهم برای تشخیص بیماری ها، آزمایش چربی خون است که در پیشگیری از بیماری های قلبی و حفظ سلامت بدن نقش مهمی را ایفا می کند، انجام آزمایش چربی خون به طور منظم می تواند کیفیت زندگی و سلامت جامعه را بالا ببرد. آگاهی، پیشگیری و پیگیری منظم سه رمز داشتن قلبی سالم و زندگی پر انرژی است. تشخیص زودهنگام ناهنجاری‌های مربوط به چربی خون می‌تواند از بروز مشکلات جدی مانند سکته قلبی، گرفتگی عروق، فشار خون بالا و سایر بیماری‌های مزمن جلوگیری کند. راهنمای آزمایش چربی خون می تواند کمک کند تا افراد درک بهتری از نتایج آزمایش خود داشته باشند.